یاتاقان
یاتاقان چیست (Units bearing) چیست؟
یاتاقان یا Units bearing مجموعه‌ای آماده شامل بیرینگ ،هوزینگ و سیستم قفل کننده شافت است.
که به صورت یک یونیت کامل طراحی شده تا نصب سریع ،هم راستایی بهتر و نگهداری ساده‌تری نسبت به بیرینگ تکی داشته باشد . به همین دلیل یاتاقان‌ها بیشتر در کاربردهایی استفاده می‌شود، که تعویض سریع ،کاهش خطای نصب و استحکام مجموعه اهمیت بالایی دارد. یاتاقان‌ها معمولاً از بلبرینگ خود تنظیم UC، به همراه یک هوزینگ چدنی یا فولادی ساخته می‌شود و قابلیت تحمل ناهم راستایی اولیه را دارند
نوع بیرینگ داخل یاتاقان
تقریباً تمام یاتاقان‌های سری U از بلبرینگ خود تنظیم UC استفاده می‌کنند، که تحمل ناهمراستایی اولیه را دارد . با پیچ مغزی یا بوش قفل می‌شود و نگهداری ساده‌ای دارد. به همین دلیل یاتاقان‌ها برای کاربردهای عمومی صنعتی گزینه‌ای مطمئن و اقتصادی هستند.
چرا از یاتاقان استفاده می‌کنیم ؟
در بسیاری از ماشین آلات صنعتی، نصب مستقیم بیرینگ داخل بدنه ،نیازمند ماشین کاری دقیق، هم راستایی کامل و زمان نصب بالاست. یاتاقان این مشکلات را حذف می‌کند و باعث می‌شود بیرینگ به صورت آماده ، ایمن و با حداقل خطا روی شفت نصب شود.
انواع یاتاقان بر اساس شکل هوزینگ
1. یاتاقان‌های سری UC
این خانواده رایج‌ترین یاتاقان‌های صنعتی هستند وبه‌وسیله پیچ‌های مغزی (Set Screw) روی شافت ثابت می‌شوند.
انواع یاتاقان
یاتاقان‌های UCP (پایه‌دار)
یاتاقان UCP رایج‌ترین نوع یاتاقان است که دارای پایه بوده و روی سطح صاف پیچ می‌شود. این مدل بیشترین کاربرد را در خطوط انتقال، نوار نقاله‌ها و ماشین آلات عمومی و تجهیزات صنعتی سبک تا نیمه سنگین دارد.
نصب آسان دسترسی مناسب برای گریس کاری و پایداری خوب از مهمترین دلایل استفاده گسترده از UCP است.
یاتاقان UCF (فلنج‌دار،چهار پیچ)
یاتاقان UCF دارای فلنج مربعی با چهار سوراخ پیچ است و برای نصب روی دیواره‌ها یا سطوح عمودی استفاده می‌شود. این نوع یاتاقان در مواقعی به کار می‌رود که امکان نصب پایه‌ای وجود ندارد و بیرینگ باید از طریق دیوار مهار شود.
یاتاقان UCT (کشویی )
یاتاقان UCT دارای پایه کشویی است و امکان تنظیم موقعیت شافت را فراهم می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود UCT، گزینه مناسب برای سیستم‌هایی باشد که نیاز به تنظیم کشش تسمه یا زنجیر دارند .
یاتاقان UCPA و UCPH (پایه‌دار سنگین)
این یاتاقان‌ها نسخه تقویت شده UCP هستند و برای بارهای بالاتر و شرایط کاری سخت‌تر طراحی شده‌اند.
بدنه ضخیم‌تر و استحکام بالاتر باعث شده در صنایع سنگین‌تر کاربرد داشته باشند.
یاتاقان UCFL (فلنج بیضی دو پیچ)
یاتاقان UCFL نسخه جمع و جورتر یاتاقان UCF است که با دو پیچ نصب می‌شود. این مدل برای فضاهای محدود و بارهای متوسط مناسب بوده و معمولاً در ماشین آلات کوچکتر و سیستم‌های انتقال سبک استفاده می‌شود .
یاتاقان UCFC (فلنج دایره‌ای ،چهار پیچ )
یاتاقان UCFC با فلنج دایره‌ای و چهار سوراخ پیچ است، که برای نصب روی دیواره‌ها و صفحات عمودی استفاده می‌شود. به دلیل توزیع یکنواخت نیرو در فلنج دایره‌ای نسبت به فلنج مربعی یا بیضی، پایداری بهتری در بارهای شعاعی دارد. UCFC انتخاب مناسبی برای کاربردهایی است که هم استحکام نصب و هم سهولت تراز اولیه اهمیت دارد.
2. یاتاقان‌های سری Y(Y-bearing )
استاندارد SKF
در SKF به جای UC از نامگذاری Y-bearing استفاده می‌شود .
که دقیق‌تر و صنعتی تر است.
YAR/YET
این‌ها خود بیرینگ داخلی هستند، نه کل یونیت.
یYAR :بلبرینگ خود تنظیم با شیار گریس و پیچ مغزی.
یYET: مشابه YAR با طراحی متفاوت قفل شافت.
این بیرینگ‌ها داخل هوزینگ‌هایی مثل FYC وFYو SY نصب می‌شوند .
3. یاتاقان‌های سری SY (پایه‌دار SKF)
یاتاقان‌های SY نسخه صنعتی تر و با کیفیت‌تر UCP هستند.
ویژگی‌ها:
- هوزینگ چدنی یا داکتیل
- بیرینگ داخلی YAR یا YET
- آبندی بهتر
- مناسب کارکرد مداوم صنعتی
کاربرد:
- نوارنقاله ها
- فن های صنعتی
- خطوط تولید
4. یاتاقان‌های سری FY (فلنج دار SKF)
سری FY یااقان های فلنج دار SKF هستند که بسته به شکل فلنج مدل‌های مختلف دارند
- FY فلنج بیضی
- FYTB/FYTJ مدل های خاص
- FYR/FYRM فلنج دایره ای
این سری‌ها زمانی استفاده می‌شود که نصب روی دیواره مد نظر است.
دقت نصب اهمیت دارد
فضای نصب محدود است
یاتاقان‌های سری FYC (فلنج دایره‌ای تقویت شده)
سری FYC از خانواده فلنج‌دار دایره‌ای SKF است استحکام بالاتر نسبت به FY
- توزیع تنش بهتر
- مناسب بارهای بالاتر
کاربرد
- ماشین آلات نیمه سنگین
- تجهیزات انتقال قدرت
- صنایع پیوسته
یاتاقان‌های سری FYF/SYF (نسخه‌های خاص)
این سری‌ها معمولاً آب‌بندی قوی‌تری دارند برای محیط‌های آلوده رطوبتی یا گرد و غباردار طراحی شده‌اند.
در صنایع غذایی کشاورزی و معدنی استفاده می‌شوند .
تفاوت اصلی UC با YAR
سری UC بیشتر نامگذاری بازاری و عمومی است سری Y (YAR) نامگذاری مهندسی SKF است .
شرایط کاری مناسب یاتاقان‌ها
یاتاقان‌ها عمدتاً برای بارهای شعاعی ،سرعت‌های پایین تا متوسط ،محیط‌های صنعتی عمومی کاربردهای با نیاز به نصب سریع مناسب هستند و برای دور های بسیار بالا یا بارهای بسیار سنگین خاص ،معمولاً بیرینگ‌های تخصصی پیشنهاد می‌شود .
چند نکته در انتخاب سریع
| سری یاتاقان | نوع نصب | مزیت اصلی | مناسب برای |
| UCP | پایه دار | نصب ساده و رایج | نوار نقاله ماشین آلات عمومی |
| UCT | پایه کشویی | تنظیم موقعیت شافت | تنظیم کشش تسمه و زنجیر |
| UCF | فلنج مربعی | مهار محکم روی دیواره | نصب عمودی، دیواره‌ای |
| UCFL | فلنج بیضی | فضای صب کمتر | ماشین آلات سبک |
| UCFC | فلنج دایره‌ای | توزیع یکنواخت نیرو | دیواره‌ها با بار پایدار |
| SY(SKF) | پایه‌دار صنعتی | استحکام بالاتر | صنایع نیمه سنگین |
| FY/FYC (SKF) | بیرینگ داخلی | قفل شافت مطمئن | داخل هوزینگ های SKF |
| YAR/YET | بیرینگ داخلی | قفل شافت مطمئن | داخل هوزینگ‌های SKF |
جمع‌بندی
یاتاقان‌ها اگر از لحاظ ظاهری شبیه هم هستند اما انتخاب درست سری آنها تاثیر مستقیم بر عمر بیرینگ
لرزش سیستم و هزینه نگهداری دارد. شناخت تفاوت مدل‌هایی مثل UCF,UCP,UCFC,.... یا سری‌های صنعتی SKF کمک می‌کند، یاتاقان متناسب با شرایط کاری انتخاب شود، نه صرفاً بر اساس قیمت
در لینومو انواع یاتاقان‌های صنعتی UCP,UCF,UCT,UCFL,UCPA,YAR,.... در مدل‌های تقویت شده برای کاربردهای مختلف ارائه می‌شود. با مشاوره رایگان انتخاب یاتاقان مناسب ،با شرایط کاری، با اطمینان کامل انجام می‌شود . در صورت که مدل یا سایز مورد نیاز در ایران موجود نباشد، امکان تامین و واردات از برند برندهای معتبر اروپایی مطابق با مشخصات نیز وجود دارد.
